Putdeksels met stadswapen

Het was mij bekend dat Osnabrück een putdeksel met stadswapen heeft. Toen ik in de buurt was, maakte ik met plezier een ommetje om deze foto te maken.  De voorstelling op de deksel is ongecompliceerd: een staand wiel met zes spaken. Het wiel van de stad Osnabrugge is zwart van kleur, dat van het bisdom rood. Het wiel of rad verwijst naar de Bijbelse notitie van de wagen van God door de profeet Ezechiël.

Ron hield halt bij deze putdeksel in Losser, maakte een foto en stuurde hem in.  Het wapen van Losser bestaat uit twee onderdelen. De linkerkant (heraldisch rechts) laat de bisschop zien die ook op het wapen van het katholieke Oldenzaal staat. Losser hoorde lange tijd tot het richtersambt Oldenzaal. De rechterkant van het wapen toont drie schietspoelen en die staan natuurlijk symbool voor de textielindustrie die voor veel Twentenaren voor het brood op tafel zorgde. Meer info over het wapen vind je hier .

Marijn kreeg van familielid Chantal een vakantiefoto uit Bilbao toegestuurd. Heel attent wist hij dat deze foto in alle opzichten thuishoort in deze putdekselcollectie. Het afgebeelde wapen is niet van de stad Bilbao maar van de autonome regio Baskenland. Misschien is het goed om meteen dit kleurenplaatje van het wapen erbij te pakken want dan pas zie je de fraaie details. De vier vakken (kwartieren) verwijzen elk naar één van de historische gebieden van deze regio. Linksboven is het wapen van de provincie Álava afgebeeld. Het kasteel staat symbool voor de zelfstandigheid en met het zwaard kan iedere vijand worden verslagen. Daarnaast staat het wapen van de provincie Biskaje: de Eik van Guernica . Linksonder: de drie bomen op de golven van de Golf van Biskaje duiden op de driedeling binnen de provincie Gipuzkoa. Dat de zelfstandigheid van het gebied altijd een beladen onderwerp was - en nog steeds is - is te zien aan het lege vak rechtsonder. Dat was ooit gevuld met het kenmerkende wa...

Ik wist dat Boxmeer deze deksel heeft en daarom nam ik gisteren eindelijk eens afslag 6 van de A73 om er een foto van te maken. Sinds 2022 behoort Boxmeer tot de gemeente Land van Cuijk, daarvoor was het een zelfstandige gemeente die dit wapen voerde. Overigens in verschillende varianten maar steeds met een bok erop. De bok verwijst naar Jan Bok, de eerste vrije heer van Boxmeer. Een fraai voorbeeld van een sprekend wapen. Met een van de poten van deze bok is nog wel wat aan de hand. Benieuwd wat? Lees dan hier verder.

Erik werkt bij Team Archeologie en daar heeft hij gehoord van deze putdekselverzameling. Hij was in de stad Halle in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt en stuurde mij deze foto toe. De eerste inzending van Erik is meteen een heel fraaie. De voorstelling heeft wat mystieks en de maan en sterren kunnen zelfs dubbelzinnig worden opgevat. Heraldici worstelen met de precieze duiding van het wapen. Er circuleren verschillende theorieën. Bovenliggend is de verklaring dat de sterren duiden op de middeleeuwse Mariaverering in de stad. Er is ook een leuke legende over de maan en de sterren van de Halloren . Lees die op deze Duitse Wikipagina .

Eerder was Ilse al in Aabenraa, nu vond zij een putdeksel 150 km noordwaarts in het stadje Silkeborg. Ik ben blij met deze putdekselagent in Denemarken. Het fraai gegoten stadswapen toont het kasteel Silkeborg, ooit bezit van de bisschoppen van Aarhus. Belangrijk is de mijter die boven de toren hangt. Volgens de legende werd het kasteel gebouwd op de plaats waar deze bisschopshoed aan land kwam nadat bisschop Peter hem op zee had laten drijven. Meer info en kleuren op deze pagina .

Jan en Jeroen waren in Utrecht en vonden daar deze putdeksel met heel bescheiden het wapen van de Domstad erop. Knip het shirt van Jens Toornstra of een andere voetballer van FC Utrecht in de vorm van een vierkant en je hebt min of meer het stadswapen van Utrecht . De twee driehoekige vlakken die samen een vierkantig geheel vormen, duiden op de twee afdelingen van de stadsschutterij. De ene afdeling voerde een rood wimpel ( keel in heraldische bewoordingen) en de andere een wit wimpel ( zilver ). Twee klimmende, gouden leeuwen houden het schild stevig vast.