Putdeksels met stadswapens

Ron was in Apulië, de meest oostelijke regio van Italië. In Alberobello zag hij deze putdeksel. De linker afbeelding op deze grote deksel is het wapen van Alberobello. Jammer dat de gemeentewerken gekozen hebben voor zo'n klein plaatje want het stadje heeft een fraai wapen . De naam Alberobello verwijst naar de eikenbossen die het gebied ooit domineerden. Vandaar de trotse eik centraal op het wapen. De ridder is Ferdinand IV van Bourbon die Alberobello bevrijdt van de tirannieke graaf van Conversano ( bron ). Op het plaatje aan de rechterkant is het fasces-symbool te zien, bekend uit de fascistische tijd en waarschijnlijk als logo gebruikt door gieterij Fonderia delle Cure uit Florence.

Op het Deense eiland Bornholm, in het kleine stadje Svaneke, vond Ron deze prachtig mooie deksel. Sinds 2003 kent het eiland slechts één gemeente: Bornholm. Daarvoor was het eiland opgedeeld in enkele kleine gemeenten. Het deksel dat we hier zien bestaat uit twee wapens van die ooit zelfstandige gemeenten:  Nexø  en  Svaneke . Van 1970 tot 2003 vormden beide één gemeente: Nexø Kommune. De bootshaak van Nexø wijst op het belang van de haven en de visvangst voor het stadje. Met het wapen van Svaneke (de zwaan) hebben we weer een sprekend wapen te pakken want letterlijk betekent Svaneke baai van de zwanen . 

Ron maakte de oversteek van Zweden naar het Deense eiland Bornholm. Daar vond hij deze prachtige putdeksel. Afgebeeld is een draak of zijn soortgenoot de mythische lintworm . Heraldry of the World weet het ook niet. Nog een raadsel: hoe komt die draak op het Bornholmse wapen? Er wordt gedacht aan invloeden uit Pommeren of Rostock waar de mythische griffioen de heraldische wapens siert.

Via de schoonzus van Ron kwam deze deksel in mijn bezit. Met al die Scandinavische deksels met vreemde leestekens leer je je toetsenbord steeds beter kennen en kom je in de wereld van ligaturen en grafemen . De Noorse gemeente Fræna heeft maar kort bestaan: van de jaren 1960 tot 2020. Fræna behoort nu tot de gemeente Hustadvika. Als je weet dat Fræna aan de kust ligt, zijn de golven op het gemeentewapen simpel te verklaren. Heraldry of the World heeft een mooi kleurenplaatje van het wapen.

De firma Wavin kreeg opdracht om het stadswapen van Växjö op de stedelijke putdeksels te zetten. Ik vind het ontwerp nogal klein; dat had best groter gemogen. Ron vond deze deksel en stuurde een foto. Pak daarom snel dit kleurenplaatje erbij. Je ziet dan de Heilige Siegfried met bisschopsstaf in de ene en een kerk in de andere hand. Sint Siegfried is in Nederland niet zo bekend maar in Zweden is het een grote meneer en daarom staat hij ook bekend als Siegfried van Zweden . Aan het begin van de elfde eeuw trok hij al missionerend door de Scandinavische landen. Rond 1030 stierf hij. In Växjö kreeg hij zijn graf en genoot hij een grote verering.

Ron trekt door Zweden. In Höganäs vond hij deze fraaie deksel. Midden op het wapenschild is een anker afgebeeld. Dat staat natuurlijk symbool voor de oorsprong van het stadje als vissersdorp. Het anker wordt aan beide kanten geflankeerd door fakkels. Die verwijzen naar de mijnbouw in deze streken. Heraldry of the World laat je het wapen in kleur zien.

In de kleine stad Bad Bramstedt in deelstaat Sleeswijk-Holstein liggen prachtige putdeksels. De schoonzus van Ron maakte van één van die deksels een foto en stuurde hem op. De ridder met zwaard stelt Roland voor. Die ken ik nog wel van het Roelantslied  (middelbare school, leerboek Randschrift ). Ridder Roland staat symbool voor de vrijheid van de burgers in de stad. Vooral in het noorden van Duitsland is deze ridderfiguur als standbeeld populair. Bad Bramstedt kende al vanaf zeker 1533 een houten Roland. Die werd in 1693 vervangen voor een stenen exemplaar en die stoere Roland staat er nog steeds.

Ron hield halt bij deze putdeksel in Losser, maakte een foto en stuurde hem in.  Het wapen van Losser bestaat uit twee onderdelen. De linkerkant (heraldisch rechts) laat de bisschop zien die ook op het wapen van het katholieke Oldenzaal staat. Losser hoorde lange tijd tot het richtersambt Oldenzaal. De rechterkant van het wapen toont drie schietspoelen en die staan natuurlijk symbool voor de textielindustrie die voor veel Twentenaren voor het brood op tafel zorgde. Meer info over het wapen vind je hier .

Gelukkig is Rons vakantie in MeckPomm nog niet voorbij want hij vindt er fraaie putdeksels. Deze komt uit Waren, een stadje gelegen aan een flink meer, de Müritz. Jammer dat putdeksels niet in kleur zijn, want dan zag je hier een wel heel bijzonder  fraai en bont samenstelsel van symbolen. Duidelijk te herkennen is een ronde muur met twee uit de kluiten gewassen zijtorens en een open poort. Dat ensemble staat symbool voor het feit dat Waren een serieus versterkte stad is met marktrechten. Net zo prominent aanwezig is de halve stier, met - goed kijken - een kroontje op zijn kop. Die stier en de pothelm met pauwenveer daarboven verwijzen naar leden van de heerlijkheid Werle, waartoe Waren lange tijd behoorde. Helemaal onderaan zijn de golven van de Binnenmüritz ingegraveerd.

Ron zwerft door de Duitse deelstaat Mecklenburg-Voor-Pommeren. In de hoofdstad Schwerin vond hij deze putdeksel. De gehelmde ruiter op het paard is niemand minder dan Hendrik II, heer van Mecklenburg . Hij staat bekend als Hendrik de Leeuw. Die leeuw komt terug in het driehoekige schild. In de andere hand houdt Hendrik een vlaggenlans vast. Het stadswapen werd in 1857 ontworpen op basis van het stedelijk geheimzegel. Dat het stadswapen in de jaren nadien aanzienlijk is aangepast lees je op de Duitse Wikipagina . In het eerste ontwerp zat Hendrik de Leeuw als een soort Zorro op een steigerend ros. Een plaatje daarvan zie je op Heraldry of the World .

Cees - familie van hofleverancier van putdekselfoto’s Ron - vond deze deksel in de Noorse gemeente Suldal. Hulde voor de compositie en de keuze voor witte schoenen op een grijs vlak. Suldal introduceerde dit gemeentewapen in 1976. De drie kronkellijnen op het wapenschild verbeelden de Suldalslågen, een 22 kilometer lange rivier die door deze gemeente stroomt. Op de Engelse Wikipedia  staat het wapen uitvoerig beschreven.

Van Mirjam kreeg ik de bovenste deksel uit Hillerød toegestuurd. In of nabij deze Deense stad kun je twee wapendeksels tegenkomen. Op die deksel met de boom zie je het wapen dat de stad tot 2007 voerde.  Eerder kreeg ik van Ron al de deksel met het nieuwere wapen van de gemeente Hillerød. Het hart symboliseert onder andere het feit dat de gemeente geografisch het hart van het noordelijk gedeelte van het eiland is. Lees verder op Heraldry of the World .

Een dekseltje met het gemeentewapen van Store Heddinge werd mij toegestuurd door Ron. De deksel werd gevonden en gefotografeerd in Lund, iets ten zuiden van het stadje Store Heddinge aan de Seelandse kust in Denemarken. De verschillende figuren zijn niet heel duidelijk ingegraveerd, maar Wiki wijst ons op een ster, een bok en een maan, alle boven een klooster (?) gepositioneerd.

Van Ron kreeg ik deze putdeksel uit Faxe of Fakse. Faxe? Dat ligt in de Deense regio Seeland en de oudere Ajax-fan weet misschien dat de legendarische Jesper Olsen er is geboren. Bierdrinkers kennen het stadje van de gelijknamige bierbrouwerij. Het afgebeelde wapen is van de gemeente (Kommune) Faxe. We zien twee paarden, in het echt in zwart en wit. De verdere betekenis of achtergrond is me onduidelijk.

Præstø was een ware fundgrube voor Ron. Hij vond er naast de deksel met de priester ook deze overduidelijk modernere deksel. Hij is van de nieuwe gemeente Vordingborg zoals die in 2007 tot stand kwam. Ook de prachtige wikiwebsite Heraldry of the World kent de duiding van dit gestileerde gemeentewapen niet. Misschien moet ik het Chris of Mark vragen, want het lijkt erop dat er een eend of andere watervogel als symbool voor deze gemeente aan de kust is gebruikt.

Een deksel uit Præstø toegestuurd door Ron. Præstø ligt op het Deense eiland Seeland en hoort sinds 2007 bij de gemeente Vordingborg. Afgebeeld is een priester met een kelk. Niet vreemd want de naam Præstø zou slaan op priestereiland. Lees als je wilt hier verder .

In het Deense Helsinge vond Ron deze deksel en zette hem fraai op de foto. Volgens HotW is het een redelijk recent toegekend wapen. Het is erg ontvankelijk voor de zontoeristen die er meteen een stralende zon in zien. Er is ook een diepere betekenis: de oude religie van de zon in deze streken werd vervangen door het christendom (kruis). En dan is er nog een verwijzing naar een voorchristelijke bron.

Deze felblauwe schoen van Ron staat op een deksel die hij vond in het Deense Hundested. Zoek het stadje of dorpje aan de Noordkust van het Deense Seeland. Op het wapen is een setje roeispanen afgebeeld. De ster staat symbool voor de vuurtoren en de kroon voor een koninklijke tuin in de nabijheid. Dank aan Heraldry of the World voor deze info.

Ron heeft in familieverband een agent uitgezet om ook deksels aan te leveren. De voorwaarden om opgenomen te worden in de collectie zijn - de foto getuigt daarvan - goed bekend bij deze agent. Het wapen van Echternach beeldt een lekker klassieke adelaar uit.

Deze kleurrijke inzending kwam binnen via Ron. In de titel is gekozen voor de plaatselijke aanduiding Göteborg. Volgens de Taalunie mag je ook nog Gothenburg schrijven. Voor de duiding van het stadswapen kunnen we als zo vaak weer terecht bij de Duitse Wikipediapagina . De met een zwaard uitgeruste leeuw van Götaland is bijzonder omdat hij (heraldisch) naar links kijkt en dat is uitzonderlijk in het wereldje van de heraldiek. De drie kronen op het schild dat de leeuw in zijn hand houdt, verwijzen naar het oude koninkrijk Zweden . Voor de fijnproevers zijn er nog meer details beschreven op de genoemde Wikipagina.