Putdeksels met stadswapens

Deed de vorige inzending van Agnes al bij enkele fans van deze site de wenkbrauwen fronsen, deze inzending uit Otranto is nog veel gewaagder. Rechts op deze sterk afgesleten putdeksel zou het stadswapen van Otranto moeten staan. Pak dat wapen er maar snel bij op deze Wikipediapagina . De muurkroon met vijf torens is nog wel te herkennen, net als het schild en de lauwerkrans. Wat ontzettend jammer dat de voorstelling met de toren en vooral die slang die eromheen kronkelt niet meer zichtbaar is. De foto is gemaakt in het stadje zelf en daarmee is het aannemelijk dat het versleten wapen dat van Otranto is. Aan de linkerkant zien we de fascio littorio : een bundel staven met een bijl erin. Dat is het bedrijfslogo van de fabrikant. Mogelijk is dit nog een heel oude deksel, want dit bedrijfslogo met de wrange bijsmaak zal vast niet meer worden gebruikt.

Deze deksel van de Italiaanse stad Sorrento komt uit het archief van Jan.  Veel valt er niet over het stadswapen van Sorrento  te vertellen. Vijf ruitjes op een rij, in een band gerangschikt. Daarboven een kroontje. De anonieme fabrikant heeft er een erg somber geheel van gemaakt. Pak daarom snel het wapen op Wikipedia erbij. Dan blijkt dit stadswapen in alle eenvoud en met die mooie kleuren echt wel stijlvol. En het slappe kroontje op de deksel is hier een serieuze corona muralis of muurkroon .

Arjan vervolgt zijn inzendingen uit Noord-Italiaanse steden met deze deksel uit Palmanova. Een bezoek aan deze vestingstad is een échte aanrader, voegt hij eraan toe. De gevonden deksel is nogal afgesleten. Pak daarom snel het kleurenplaatje op Wikipedia erbij. Dat de palm centraal staat is met zo'n stadsnaam nogal wiedes. Achter de palm bevindt zich een leeuw. Volgens de beschrijving van de  stemma zou die zich in een gehurkte positie moeten zijn. Ik vind het dier meer liggend. Het juist benoemen van de positie van een leeuw ligt heel gevoelig in de heraldiek. Er zijn veel verschillende termen om de houding van de leeuw aan te aanduiden. Meer daarover weten? Lees en kijk dan op deze Wikipediapagina .

Nog zo'n rechthoekige putdeksel uit Italië en wederom was Arjan de vinder. Dat was in de Lombardijse stad Brescia. Eerst de nuchtere beschrijving van het wapen volgens de Italiaanse wiki . Het gaat om een leeuw. Een mannetjesleeuw en dat is op de wiki-afbeelding wel goed te zien, maar op de deksel niet. Belangrijk om te vermelden? Ja, want de bijnaam van de stad Leonessa d’Italia zou anders doen vermoeden. Heraldry of the World heeft een aardige toevoeging op deze beschrijving. Herakles zou volgens de overlevering aan de wieg van de bouw van de stad hebben gestaan. Deze Griekse held, getooid in het vel van de leeuw van Nemea, versloeg bij het iets verderop gelegen Idromeer de hydra, een veelkoppige slang. Op de putdeksel zien we dus feitelijk Herakles of Hercules.

Na veel Zweeds putdekselgeweld in de afgelopen weken, is er nu weer een inzending uit Italië. Arjan vond een deksel in havenstad Genua. Arjans inzending betreft een stevig gebruikt, rechthoekig exemplaar. Centraal staat een schild met daarin een Latijns kruis waarbij de verticale arm langer is dan de horizontale. Op de vlag van de stad is het kruis juist uitgerekt en is de horizontale arm veel langer dan de verticale. Toch verwijzen beide kruisen naar Sint Joris, een heilige die in de twaalfde eeuw grote populariteit genoot onder de kruisvaarders en bij ridderorden. San Giorgio is dan ook de patroonheilige van Genua. Twee griffioenen zorgen ervoor dat het schild niet omvalt. Bekijk hier het wapen in kleur en lees hier  op de Duitse wiki een korte beschrijving.

Deze deksel uit Meran of Merano is ongetwijfeld een van de meest spetterende exemplaren uit mijn collectie. Henk was de gelukkig vinder. Het wapen van deze Zuid-Tiroolse stad bestaat uit twee onderdelen. Ten eerste is er die ongekroonde adelaar met vleugels die in een driepuntige vorm uitlopen. Voor de fraaie kleuren van deze vogel moet je beslist het wapen op deze Wikipagina erbij pakken. De adelaar verwijst naar het graafschap Tirol waaronder Meran viel. Het tweede onderdeel van het wapen wordt gevormd door de stevige stadsmuur met drie poortopeningen, een verwijzing naar de zelfstandigheid van deze stad. Dat er in de jaren 1930 flink met het wapen is gerommeld lees je op de hierboven aangehaalde Duitse Wikipediapagina.

Henk verblijft nog steeds in regenachtig Italië. In Bolzano kwam hij oog in oog te staan met deze putdeksel. Het wapen is eenvoudig maar stijlvol. De banen wit-rood-wit (omgekeerd van het banenpatroon van het Oostenrijks wapen) zijn op de putdeksel niet te zien. Wel duidelijk te zien is de zespuntige ster. Die verwijst naar Maria, naamgeefster van de kathedraal van deze Noord-Italiaanse stad. Dat men in Bozen ook Duitstalig is, is goed te zien op deze deksel.

Weer een dekselfoto van Henk. Nu was hij in de Italiaanse stad Padua of Padova. Padua is bekend als de stad van Antonius. Antonius van Padua welteverstaan en niet Antonius-Abt want dan was er vast een varken op de putdeksel afgebeeld. Het stadswapen van Padua is niet anders dan een eenvoudig rood kruis op een zilveren schild. De kroon die erboven hangt heeft acht bloemknoppen, maar je ziet er maar vijf. Je kunt wel zeggen dat de Italianen er een lekker drukke deksel van hebben gemaakt, met naast het stadswapen het logo van de fabrikant.

Ron was in Apulië, de meest oostelijke regio van Italië. In Alberobello zag hij deze putdeksel. De linker afbeelding op deze grote deksel is het wapen van Alberobello. Jammer dat de gemeentewerken gekozen hebben voor zo'n klein plaatje want het stadje heeft een fraai wapen . De naam Alberobello verwijst naar de eikenbossen die het gebied ooit domineerden. Vandaar de trotse eik centraal op het wapen. De ridder is Ferdinand IV van Bourbon die Alberobello bevrijdt van de tirannieke graaf van Conversano ( bron ). Op het plaatje aan de rechterkant is het fasces-symbool te zien, bekend uit de fascistische tijd en waarschijnlijk als logo gebruikt door gieterij Fonderia delle Cure uit Florence.

Ik ben blij met elke Italiaanse deksel want heel populair is de wapendeksel niet in dat land. Deze kreeg ik van Chris. Op de deksel staat een klein en wat onbeholpen paard afgebeeld. Zoek je het wapen hier op, dan zie je een vlammend, steigerend paard met de staart zwiepend naar boven.

In Pisa deed Pim deze waarneming: een merkwaardig gevormde putdeksel versierd met een elegant kruis. Deze kruisvorm wordt  kruis van Pisa genoemd. De armen van het kruis vormen op het eind punten, drie voor elke arm, twaalf in totaal. Op het deksel zijn dat twaalf knikkertjes geworden.

In Nederland noemen we de stad Florence, in het Italiaans heet zij Firenze. Pim was er en vond deze stijlvolle deksel. De fraaie Giglio di Firenze had wel wat groter op het deksel gezet kunnen worden. Bekijk de lelie in vol ornaat daarom beter op deze pagina .

Marion en Wilna vonden deze putdeksel in het Italiaanse Trento (Trente in het Nederlands). Ik weet het niet zeker maar ik dacht dat Marion de foto maakte en naar mij opstuurde.  Op de deksel is een adelaar te onderscheiden, maar voor de details van dit stadswapen moet toch echt  Heraldry of the World worden opengeklikt. Deze adelaar met de bijzondere kenmerken behoort heraldisch toe aan de heilige Wenceslaus . In Tsjechië is deze heilige een echte held. Het was dan ook een Tsjechische koning die deze stad stadsrechten gaf. 

Willem was in Verona, vond daar deze putdeksel, maakte er een oude polaroidfoto van en stuurde die naar mij op. Ik vind het een kunstwerkje en ben er erg blij mee. Volgens Heraldry of the World komt het kruis al voor op laatmiddeleeuwse geschriften maar is de duiding onbekend.

Na vergeefse putdekselbezoeken aan Assisi, Perugia en Orvieto - steden van naam en faam - bleek er dan toch één klein stadje in Umbrië te zijn dat het stadswapen op straat had liggen: Todi. Je moet trouwens wel goed kijken want er is een zuinig ontwerp toegepast. Jammer want het is een boeiend wapen. Niet te zien op de deksels maar wel op Heraldry of the World is dat de adelaar een laken draagt. Dat heeft te maken met een stadslegende. In heel oude tijden legde de adelaar dat laken neer op de plaats waar nu de stad is gebouwd.