Putdeksels met stadswapens

Bert bestempelde zijn vondst in Le Mont-Saint-Michel als een wat lullig kleine deksel. Klopt, maar ook die deksels zijn welkom in mijn collectie. Je zou op de deksel van Le Mont-Saint-Michel misschien een afbeelding verwachten die verband houdt met toeristentopper Mont-Saint-Michel. Nee, in het wapen van de gemeente spelen twee zalmen de hoofdrol. De zilveren vissen zwemmen in het huidige wapen geheel vóór twee groene balken. Volgens de Franse Wikipedia is daar toch een fout gemaakt, want in het oude wapen hebben ze hun staarten achter die groene balken. Liever had ik gezien dat de heraldici een verklaring geven voor die zalmen en balken. 

Bert vond deze deksel in de Franse havenstad Saint-Malo. Het is een maaksel van de China North Industries Group Corporation, kortgezegd Norinco, een gigantisch groot Chinees staatsbedrijf. Norinco maakte een duidelijk gegoten deksel voor Saint-Malo. Er is van alles op te zien, zelfs meer dan op het wapen dat de stad nu voert . Het valhek staat symbool voor de versterkte stad. De hermelijn met de wapperdende sjaal die op het hek loopt, is een verwijzing naar Bretagne. Kijk maar eens op het wapen van het oude hertogdom Bretagne , daar zie je hermelijnstaartjes. In de heraldiek heeft (de) hermelijn een bijzondere betekenis. Ook met de spreuk Semper Fidelis betoont de stad nog steeds trouw aan Bretagne. De geketende honden die het schild vasthouden, zijn van latere tijd. De doggen bewaakten de stranden van Saint-Malo. Dat er heraldisch nogal wat aan te merken is op dit wapen lees je op de Franse Wikipedia .

Jos leverde weer een foto in met prachtig schoenenspel. Tussen al die kleurrijke stappers op de putdeksel staat het stadswapen van Thionville afgebeeld. Veel hoeft er niet verteld te worden over het stadswapen van deze Noord-Franse stad. Volgens de Duitse Wikipedia  draagt de stad al sinds de dertiende eeuw een wapen met de drie muurtorens. Dit model - in kleur goud op een blauw veld - dateert van 1430.

Willem moest er een heel eind voor fietsen, maar in Laon vond hij dan eindelijk een putdeksel met stadswapen. Hij stuurde meteen een hele serie foto's op. Heel goed inzoomen op de foto (of meteen dit kleurenexemplaar erbij pakken) en dan zie je drie vreemde vogels op het Laonse wapen staan. Volgens de gemeentelijk website staan de merels of eenden zonder snavel en poten symbool voor ridders uit Laon die op kruistocht gingen en nooit meer terugkeerden. Een andere uitleg is dat de gemankeerde vogels opstandige burgers symboliseren. Die burgers kwamen in opstand tegen hun heer, de bisschop. We zitten dan in het jaar 1112. De drie lelies maken duidelijk dat de stad altijd koninklijk domein is geweest.

De stad Chaumont liet een piepklein wapen aanbrengen op de stedelijke putdeksel. Gelukkig was Pim alert en stuurde deze foto op. Het wapen bestaat uit drie velden waarvan de twee onderste het meest intrigeren. De voorstelling in het rode vlak is de helft van een karbonkel. Karbonkel is een heraldische term voor een achtarmig kruis waarvan de armen uitlopen in een lelie. Dit motief verwijst naar Navarra, in het bijzonder naar Johanna van Navarra. Zij huwde Filips de Schone, koning van Frankrijk en graaf van Champagne. Het wapen van dat graafschap komt terug in dat tweede onderste vlak. Het geheel wordt afgetopt met de drie lelies van Frankrijk. Wil je alles weten? Kijk dan hier .

Franse putdeksels met een stadswapen heb ik nog niet veel. Henk vond een heel fris exemplaar in Le Mans. Le Mans heeft een heel fraai maar ook complex stadswapen. De Franse Wikipedia in combinatie met Google Translate helpen mij met een duiding. Het kruis en de kandelaars horen bij de legende van de heilige Julianus van Le Mans , bisschop van deze stad in de derde of vierde of misschien zelfs vijfde eeuw. Bij zijn overlijden verschenen drie priesters met kandelaren. De vierde kandelaar zou om esthetische redenen aan het wapen zijn toegevoegd... bien . De sleutel verwijst volgens Heraldry of the World  naar het feit dat Le Mans zich graag presenteerde als een vrije stad. De drie lelies duiden op de koninklijke status van de stad. Het wapen is afgetopt met een muurkroon - die zien we wel vaker terug op de stadswapens.

De putdeksel-met-stadswapen-rage leeft niet in Frankrijk. Maar Ron vond er toch twee in Saint-Valery-sur-Somme. Let ook op het speelse voetenwerk. Opmerkelijk is het bootje; het heeft geen roeispanen of zeil.  Heraldry of the World  heeft het wapen in kleur maar heeft verder weinig aan dit verhaaltje toe te voegen.