Putdeksels met stadswapens

Na veel Zweeds putdekselgeweld in de afgelopen weken, is er nu weer een inzending uit Italië. Arjan vond een deksel in havenstad Genua. Arjans inzending betreft een stevig gebruikt, rechthoekig exemplaar. Centraal staat een schild met daarin een Latijns kruis waarbij de verticale arm langer is dan de horizontale. Op de vlag van de stad is het kruis juist uitgerekt en is de horizontale arm veel langer dan de verticale. Toch verwijzen beide kruisen naar Sint Joris, een heilige die in de twaalfde eeuw grote populariteit genoot onder de kruisvaarders en bij ridderorden. San Giorgio is dan ook de patroonheilige van Genua. Twee griffioenen zorgen ervoor dat het schild niet omvalt. Bekijk hier het wapen in kleur en lees hier  op de Duitse wiki een korte beschrijving.

Jan stuurde mij deze deksel uit de Hongaarse stad Sopron. Of die deksel daar ook echt hoort is maar de vraag, want afgebeeld is het wapen van Boedapest. Hoe dan ook, Hongarije staat nu op mijn putdekselkaart . De Duitse Wiki weet deze voorstelling weer haarfijn uit te leggen. Het wapen is een samenstelsel van kastelen, torens en poorten die Boeda en Pest vertegenwoordigen. Daar tussenin stroomt de Donau. Heraldisch rechts houdt een leeuw het schild stevig vast, links verricht een griffioen deze klus.

Collega Henk heeft contacten, vooral in het oosten van Europa. Hij heeft ze weten te bewegen om ook putdeksels op te sturen. En heel attent: alleen met een voet erop wil Henk de foto's ontvangen. Complimenten ook voor fabrikant MeierGuss; het complexe stadswapen van Jena is helder op de deksel gezet. Aartsengel Michaël steelt de show en staat in het midden. Zijn lans doorboort de muil van de draak. In zijn linkerkant houdt hij een schild vast met een heraldische leeuw die verwijst naar het landgraafschap Thüringen. Het lijkt misschien een detail, maar het onderste schildje met de druif heeft zeker betekenis. Die vrucht verwijst naar de eens bloeiende wijnbouw rond de stad. Lees meer op de Wikipediapagina  en geniet van de mooie kleuren.

Ron maakte de oversteek van Zweden naar het Deense eiland Bornholm. Daar vond hij deze prachtige putdeksel. Afgebeeld is een draak of zijn soortgenoot de mythische lintworm . Heraldry of the World weet het ook niet. Nog een raadsel: hoe komt die draak op het Bornholmse wapen? Er wordt gedacht aan invloeden uit Pommeren of Rostock waar de mythische griffioen de heraldische wapens siert.

Bert bezorgde mij de eerste Sloveense putdeksel met stadswapen. Hij vond hem in hoofdstad Ljubljana. Bekijk het fraaie stadswapen van de stad vooral in kleur, bijvoorbeeld op de Duitse Wikipediapagina van Laibach . Daar zie je de draak in knalgroen en in pittige aanvalshouding. Het beest klampt zich vast aan de pinakels van een muur of volgens Heraldry of the World het Ljubljaanse kasteel. Deze (kasteel-)muur staat op een heuvel en de poort staat open. De draak is het symbool van de stad Ljubljana. Volgens deze legende werd het vreselijke beest aan de bron van rivier de Ljubljanica verslagen door de Griekse held Jason, bekend van de Argonauten en de zoektocht naar het Gulden Vlies.

Wachtend op het pontje van Herwijnen naar Brakel werd ik met een appje verblijd met deze deksel uit Hoorn. Michel stuurde mij de foto toe. Aan de positie van de voeten aan de rand van de putdeksel is te zien dat hij inmiddels een erkende inzender is. De putdekselambtenaar van deze Noord-Hollandse stad heeft gekozen voor een gestileerde versie van het stadswapen. Afgebeeld is een eenhoorn die een muziekhoorn draagt. Het is duidelijk dat daar nog een heel verhaal achter zit.

Van de nood een deugd maken. Dat deed ik in Greifswald waar ik Ingrid moest ophalen wegens een nare struikelpartij. Dat dit stadje in het uiterste noordoosten van het land heus wat te bieden heeft, zie je op de putdeksels van de stad: Universitäts- und Hansestadt . De Duitse Wikipedia vertelt alles over dat roemrijke verleden en verklaart in hoofdstuk 4.3 ook het wapen. De griffioen en de boomstronk waar het beest uitklimt, symboliseren de plaatsnaam. Griepswolde, zoals de stad in het Nederduits luidt, heeft dus een zogenaamd sprekend wapen .

Deze duo-inzending komt van Ingrid. Ze vond deze bijzondere combinatie in het stadje Sassnitz op het Duitse eiland Rügen, tegen de Poolse grens aan. Welke is nou het wapen van Sassnitz? Oplossing: het rechtse. Heel subtiel: de schoenen zijn keurig verdeeld over beide deksels. Een vuurtoren als stadswapen is niet uniek. Deze ziet er wel erg gestileerd uit. De beschrijving op Heraldry of the World wijst terecht ook nog op het stenen muurtje als fundament voor deze vuurtoren. En het wapen links, die vrolijke griffioen? Dat lijkt mij het wapen van Pommern .

Jan was op expeditie in de regio en kreeg in de loeioude stad Worms deze putdeksel onder zijn voeten. Volgens de Duitse Wikipediapagina lijkt het officiële stadswapen van Worms alleen te bestaan uit het schild met de sleutel van Sint Petrus, schutspatroon van de Wormse dom, en een later toegevoegde ster. Maar natuurlijk mocht de firma Buderus van het stadsbestuur ook de kenmerkende  Lindwurm op het deksel plaatsen. Dat mythisch, draakachtig wezen als stadssymbool komt al voor sinds de middeleeuwen . Met de naamgeving van de stad heeft de lintworm echter niks te maken.

Ingrid twijfelde of dit figuurtje wel een serieus stadswapen kon zijn. Gelukkig stuurde zij een foto op want we zien hier toch echt het wapen van de Noorse gemeente Stjørdal. Het Wiki de Viking-achtige figuurtje stelt de mythische lintworm voor. Die lintworm is nauw verwant met de draak en de slang en vaak worden die enge beesten door elkaar gebruikt. Waarom de lintworm in Stjørdal tot dekselafbeelding is gekozen, lees je op Heraldry of the World . Daar lees je ook dat deze draakachtige verbonden is aan de legende van de heilige Margriet , die van de weerspreuk  Sint Margriet houdt haar water niet .

Een van mijn favoriete putdeksels kwam ik tegen in Beesel. Veel valt er over dit wapen niet te vertellen. Het is een draak en dat juist hij op het wapen staat, komt door de plaatselijke Sint Jorisschutterij. Bekijk de draak vooral in kleur op deze wikipagina.

In de stad van de legendarische Zlatan kreeg Mirjam deze deksel in het vizier. Een foto maken en opsturen was snel gebeurd. Zonder de felle kleuren die het papieren of digitale stadswapen zo levendig maken, zie ik toch een wat sullige voorstelling van de Pommerse griffioen . De stad ontleent dit wapen aan een sterke historische band met Erik van Pommeren die in de 15e eeuw een machtig koning was in deze regio.