Putdeksels met stadswapens

Erik van Team Archeologie stuurde mij deze deksel uit Eisleben toe. Maarten Luther werd er geboren en daarom mag het stadje zich met recht Lutherstadt noemen. Afgebeeld zijn twee helmvleugels - denk aan de helm van Asterix en je hebt een beeld. Deze vleugels hoorden bij de helm van de graven van Mansfeld . Eisleben viel ooit onder dit graafschap. Bewonder op de  Duitse Wiki  de witte vleugels op het prachtige blauwe schild.

Stein bezocht het stadje Nykøbing dat vooral op het eiland Falster ligt en ook een beetje op Lolland. Zij vond daar deze mooie deksel. Het afgebeelde wapen is van de gemeente Guldborgsund, een fusiegemeente uit 2007. Enkele oude gemeenten, waaronder Nykøbing, hadden al een schip in hun wapen. Niet vreemd als je de ligging van de gemeente Guldborgsund op een kaart bekijkt. Andere fusiegemeenten mochten hun oude kleuren meennemen. Kortom een echt compromiswapen. Wijsheid verkregen van de site Trap Danmark .

In het zuiden van Noorwegen stuitte Bert op deze deksel. Zelf vindt Bert de gele (of gouden?) ring op de deksel van Flekkefjord niet zo fraai, maar ik ben altijd wel blij met een beetje kleur op dit blog. De boot op het wapen wordt nauwkeurig beschreven als een loodsboot. Van het type dat Colin Archer maakte wordt er zelfs aan toegevoegd. Boven de loodsboot hangt nog een zogenaamde muurkroon .

Of ik de deksel van het Noorse Kinn toevallig al had, vroeg Bert. Nou nee, ik had zelfs nog nooit van Kinn gehoord. De Kinn kommune kwam tot stand in 2020. Volgens deze beschrijving op Wikipedia wekt dit jonge gemeentewapen de illusie van de boeg van een boot. Geen vreemde gedachte als je weet dat de dorpjes die onder deze gemeente vallen eilandjes zijn of pal aan de kust liggen. Behalve een boeg kun je volgens dezelfde Wikipagina ook een rots, golven of een speerpunt in het ontwerp herkennen.

Net over de grens met Oostenrijk ligt de Hongaarse stad Sopron. Jan vond er deze mooie deksel. Sopron (ook bekend als Ödenburg) heeft een mooi stadswapen laten maken. Vier elementen vallen op. Natuurlijk de kasteelmuur met torens. Deze voorstelling staat uitgebreider beschreven op deze pagina . Om de muur staat de tekst Fidelissima Sopron Civitas: Sopron, de meest getrouwe stad. Die titel duidt op de keuze van de bevolking om bij Hongarije te blijven en niet over te stappen naar Oostenrijk. Links- en rechtsboven zijn twee gezichten afgebeeld. Het zijn de Heilige Maagd Maria met zoon Jezus. De olijftak symboliseert de vrede. Een dag later stuurde Jan nog een tweede variant van de deksel op. Schattig hoe scheef de letters van Sopron gegoten zijn.

Jan stuurde mij deze deksel uit de Hongaarse stad Sopron. Of die deksel daar ook echt hoort is maar de vraag, want afgebeeld is het wapen van Boedapest. Hoe dan ook, Hongarije staat nu op mijn putdekselkaart . De Duitse Wiki weet deze voorstelling weer haarfijn uit te leggen. Het wapen is een samenstelsel van kastelen, torens en poorten die Boeda en Pest vertegenwoordigen. Daar tussenin stroomt de Donau. Heraldisch rechts houdt een leeuw het schild stevig vast, links verricht een griffioen deze klus.

Collega Henk heeft contacten, vooral in het oosten van Europa. Hij heeft ze weten te bewegen om ook putdeksels op te sturen. En heel attent: alleen met een voet erop wil Henk de foto's ontvangen. Complimenten ook voor fabrikant MeierGuss; het complexe stadswapen van Jena is helder op de deksel gezet. Aartsengel Michaël steelt de show en staat in het midden. Zijn lans doorboort de muil van de draak. In zijn linkerkant houdt hij een schild vast met een heraldische leeuw die verwijst naar het landgraafschap Thüringen. Het lijkt misschien een detail, maar het onderste schildje met de druif heeft zeker betekenis. Die vrucht verwijst naar de eens bloeiende wijnbouw rond de stad. Lees meer op de Wikipediapagina  en geniet van de mooie kleuren.

Dit is bijzonder scherp gezien van Arjan: het stadswapen van Zürich, ietwat verhuld door een golvend patroon en in ronde vorm gezet. De gele en blauwe verfstrepen op het asfalt maken het plaatje helemaal af. De Duitstalige Wikipedia besteedt een compleet lemma aan dit op het oog toch eenvoudige wapen. Het wapenschild is diagonaal verdeeld in een zilveren vlak en een blauw vlak. Die kleuren sierden de stadsbanieren, mogelijk al sinds de dertiende eeuw toen Zürich een rijksstad werd.

Arjan vond deze deksel van de firma PAM in Saarbrücken, Landeshauptstadt van deelstaat Saarland. Het stadswapen bestaat uit de wapens van de drie steden die in 1909 samen verder gingen als één nieuwe gemeente Saarbrücken. De stad Malstatt-Burbach (heraldisch linksboven) zorgde voor de hamer, het ijzer en de tang, allemaal verwijzend naar de ijzerindustrie. De stad St. Johann leverde de roos. De leeuw omgeven door vier kruisen komt uit het oude wapen van Saarbrücken. De Duitse Wikipedia geeft een  mooi plaatje en nog meer toelichting .

Rien maakte een tour door de Baltische staten en Finland. In de hoofdstad van dat laatstgenoemde land vond hij deze deksel. Dat hij vergeten is zijn schoenen erbij te fotografgeren is hem dit keer vergeven. Een kunstwerk heeft de dekselbakker van Helsinki er niet van gemaakt. Neem daarom snel deze Wikipagina erbij en constateer dat het hier gaat om een gouden bootje op een witte zee. Boven de boot zweeft een gouden kroon en die zal verwijzen naar het feit dat de stad in 1550 door koning Gustaaf I van Zweden werd gesticht.

Een deksel van Nederlandse bodem. Ik vond hem in Weert. De wapens van Nederlandse gemeenten staan allemaal beschreven op de Wikipagina Wapens van A tot Z . Dus ook die van de gemeente Weert . Twee opvallende elementen kort toegelicht. De omgekeerde V wordt in de heraldiek een keper genoemd en in de textielwereld is een keper een weefselpatroon. Weert kende in de late middeleeuwen een levendige lakenindustrie. De drie hoorns boven de keper verwijzen naar de graven van Horn die lange tijd het gezag uitoefenden in Weert. Eén van die graven kennen we maar al te goed uit de vaderlandse geschiedenis: in 1568 werd hij op de Grote Markt van Brussel onthoofd vanwege rebellie tegen Filips II.

Deze rijk versierde deksel werd in Oshino gevonden door Mechteld. Dat de punten van haar schoenen op de foto staan is toeval, want zij had nog geen weet van deze collectie toen ze de foto nam. Oshino ligt aan de voet van de Fuji. Die befaamde berg siert het stadswapen van Oshino en ook deze deksel. Dankzij het smeltwater van de Fuji staat het stadje bekend om het zuivere, koele bronwater. De dekselontwerper heeft er prominent het plaatselijke waterrad bijgezet en dat vertroebelt wel het echte stadslogo.

Mechteld bezocht in het voorjaar het dorpje Ogimachi (Shirakawa-go). Daar vond zij deze fraaie deksel. Het oude dorp staat bekend om de boerderijen met steile rieten daken. Die worden nu gezien als werelderfgoed, reden om ze te vereeuwigen op de putdeksel. Pak het gemeentewapen erbij en je ziet dat dat overeenkomst met de drie afgebeelde huisjes in gassho-zukuri-stijl .

De dochter van Michel maakte in het voorjaar een reis door Japan en schoot daar foto's van putdeksels. Het versieren van die dingen is in Japan  razend populair . Helaas wist zij nog niet van het goede gebruik om de voeten bij de dekselrand te plaatsen. Bij een volgende reis in deze regio zal zij deze regel vast in acht nemen. De stad Fujiyoshida noemt zich op de eigen website the gateway to Mount Fuji . Met zo'n slogan is natuurlijk meteen duidelijk wat er op het stadswapen staat afgebeeld. De gele rand fleurt het deksel (en dit blog) vrolijk op en maken het gemis van de voeten een beetje goed.

Michel trof in Boppard putdeksels met stadswapens in twee varianten aan. Beide varianten stuurde hij op. Boppard heeft een indrukwekkende geschiedenis. Dat men er trots is op het Romeinse verleden is te lezen op de bovenste deksel: Bobardia Opidum Romani Imperii . Binnen de tekstrand is de stadsmuur afgebeeld met in het midden de Sint Severusbasiliek. Boven de kerk hangt de Duitse rijksadelaar met gespreide vleugels. Deze voorstelling grijpt terug op het dertiende-eeuwse stadszegel. Op de onderste deksel is alleen de rijksadelaar met op zijn borst het kruisteken van aartsbisdom en keurvorstendom Trier te zien. Die voorstelling siert vandaag de dag het stadswapen. Volgens Michel vind je de bovenste deksel vooral in het centrum, dus binnen de oude muren. Subtiel gedaan door die Boppards.