Putdeksels met stadswapen

De sandalen zijn van Ernie en van zus. Die trekken door Extremadura en in de stad Cáceres maakten ze deze foto van de plaatselijke putdeksel. Heraldisch rechts is een kasteel te onderscheiden, eentje met drie kantelen. De leeuw aan de andere kant van het schild verwijst naar het koninkrijk Léon. In het jaar 1229 werd de stad door koning Alfons IX van Léon veroverd.

Ernie liep met haar zus in de Spaanse stad Zamora en vond daar deze mooie deksel. Hulde voor de compositie met schoen en sandaal. Naast de koningskroon bovenop, bestaat het stadswapen van Zamora uit twee kenmerkende plaatjes. Rechts is een brug met torens te zien. De brug ligt over rivier de Duero en lijkt hier vier bogen te hebben. Hé, op het officiële wapen zijn twee bogen afgebeeld. Bij het bekijken van het wapen op de Wikipagina heb je meteen een betere voorstelling van het plaatje aan de linkerkant. Het is de geharnaste arm van de lokale held Viriatus met de rood-groene stadsbanier in de hand. Viriatus leidde in de tweede eeuw voor Christus opstanden tegen de Romeinen.

In het stadje San Pedro del Pinatar hield Chris halt bij deze putdeksel. Hij maakte geheel volgens de regels een foto en stuurde hem op. Heraldisch rechts is een dennenboom te zien waarboven een sterretje hangt. De stad dankt zijn naam  aan het uitgestrekt bosgebied met veel dennenbomen ( pino ) dat hier vroeger lag. Aan de andere kant van het schild een zeventiende-eeuwse uitkijktoren ( wijsheid van Wikipedia ), gelegen aan de rand van de Middellandse Zee.

Jo Ann was vorig jaar de reisgezel van Ingrid en van haar leerde zij de kunst van het fotograferen van putdeksels-met-stadswapen. In Salamanca maakte zij deze volmaakte foto. Deze Spaanse stad heeft een prachtig wapen. Pak snel deze kleurenafbeelding erbij. Meteen valt op dat de schilddelen in het officiële stadswapen en die op de putdeksel omgekeerd zijn. Mogelijk staat op de deksel nog een oude versie afgebeeld. De symbolen in het rechter schildvlak op de foto zijn het leukst om te benoemen. Onderaan de bekende Romeinse brug over rivier de Tormes. Op die brug staat een stier, op het wapen nogal indrukwekkend maar in het echt zwaar gehavend. Naast de stier staat een vijgenboom. Die wijst op de vruchtbare grond rond de stad en het agrarische karakter. De overige emblemata verwijzen allemaal naar de koninklijke status van deze stad.

Mogelijk dat Harm-Jan flink verrast was en dat daarom de schoenen wat ver van de rand staan, maar wat geeft het. Ik ben blij met deze bijzondere putdeksel uit Sevilla. De deksel is een bijzonder exemplaar in mijn collectie om twee redenen. Het is een deksel die de een put afsluit voor de openbare verlichting en niet voor het riool. Daarnaast staat er maar een deel van het stadswapen op de deksel afgebeeld. Dat is slim gedaan door de Dienst Openbare Werken want het stadswapen van Sevilla is heel erg rijk met figuurtjes. Gekozen is om alleen het stadsmotto te tonen. Dat motto is verstopt in een rebus met daarin ook een kenmerkende knot wol. Eenmaal opgelost en vertaald naar het Nederlands staat er Zij heeft mij niet verlaten . Wie wie niet heeft verlaten lees je op de Wikipagina.

Chris zorgde voor mijn twintigste Spaanse putdeksel en daarmee is dit land sterk vertegenwoordigd op mijn putdekselblog. Vanuit Mérida stuurde Chris dit wat afgesleten exemplaar op. Het onderste gedeelte van de voorstelling is een muur met poort, vermoedelijk de Romeinse stadspoort . Heel goed kijken en je leest net boven de deuren de oude benaming van de stad: Emerita Augusta, en dat betekent zoveel als een stad voor veteranen in de tijd van keizer Augustus . Het bovenste deel van het wapen is een boog met zeven kantelen. Op de deksel lijkt die boog eerder een tandwiel, maar op het officiële wapen zijn muur, boog en stadsnaam veel beter én in kleur te zien.

Deze keurig gepositioneerde schoenen net over de rand van de putdeksel zijn van Chris. Hij stuurde de stadswapendeksel van Ávila op. Afgebeeld is de kathedraal van de stad die gebouwd is tegen de schitterende middeleeuwse stadsmuur. Nauwelijks te zien is het mensje dat in de apsis van de kathedraal staat; dat is koning Alfons VII met een rijksappel in zijn ene en een zwaard in zijn andere hand. Rondom het motto van deze trotse stad: "Ávila van de koning, van de getrouwen en van de ridders". Bekijk het plaatje hier in kleur en lees de verklaring op de Spaanse Wiki .

Gezien de besliste voetpositie is er geen spoor van twijfel bij Ernie die in Pamplona deze deksel vond: "dit is er eentje voor de collectie". Voor mij was er wel enige twijfel. Het logo - van een stadswapen is geen sprake - is van de Mancomunidad Comarca de Pamplona. Dat laat zich vertalen als Regionaal Samenwerkingsverband Pamplona. Iets tussen een gemeente en een provincie in, maar toch een territoriale eenheid. De MCP richt zich vooral op waterbeheer, afval, transport en dat soort zaken. Met wat voorstellingsvermogen zie je die elementen ook in het logo terug.

Jo Ann marcheert verder naar Santiago de Compostella. In de stad Lugo vond zij deze deksel. Mooi werk van deze pelgrim. Op de deksel lijkt het bijna één grote bruidstaart, maar pak je het escudo op Wikipedia erbij dan blijkt de taart uit twee afzonderlijke elementen te bestaan. Onderaan een donjon, geflankeerd door leeuwen, en bovenaan een miskelk met een hostie, deze geflankeerd door engelen. De donjon zou mogelijk verwijzen naar het oude kasteel van Lugo of anders naar de stadsmuur. De hostie wijst op de eeuwenoude permanente openbaring van de het Allerheiligste Sacrament in de plaatselijke kathedraal. Ben je het Spaans machtig? Lees dan dit artikel voor alle details.

In het Cantabrische binnenland ligt het stadje Torrelavega. Pelgrim Ingrid stuitte daar op een mooie en frisse putdeksel. Wat een heerlijk ongecompliceerd wapen voeren ze in Torrelavega: Ave Maria - wees gegroet Maria. Volgens Heraldry of the World is het wapen pas in 1971 toegekend. Bewonder op HotW de mooie kleurcombinatie groen-rood van de gestreepte vlakken in het wapenschild.

Santander is de hoofdstad van Cantabrië. In de regen vond Ingrid daar deze mooie putdeksel. Het thema van de Reconquista van Sevilla is inmiddels bekend van de heraldische wapens van andere Cantabrische steden. Kijk maar eens naar het wapen van Laredo . Ik blijf het bijzonder vinden dat een stad in zijn wapen een gebouw (de Torre del Oro) van een andere stad afbeeldt. Op Wiki lees ik dat Santander veel rampen heeft gekend en misschien was er daarom geen eigen iconisch gebouw voor de versiering van het stadswapen voorhanden?  

Noja is maar een klein havenstadje, niet ver weg van Santander. Ingrid vond er deze putdeksel. Prominent in het midden van het stadswapen staat het jaartal 1644. In dat jaar kreeg het stadje stadsrechten toegekend. Voor de duiding van alle fraaie elementen op het stadswapen - de brug, de boom en de fontein - kon ik geen verklaring vinden. De bekende naslagwerken lieten mij dit keer in de steek en ook een intensieve zoektocht op internet leverde niets op. AI oppert dat ze misschien met een historische gebeurtenis te maken hebben. Ja, maar welke dan, AI?

Ingrid en Jo Ann waren in het stadje Laredo. Daar hielden ze halt bij deze fraaie deksel. Complimenten voor de speelse plaatsing van de schoenen. In Cantabrië willen ze graag weten dat ze een flinke bijdrage hebben geleverd aan de Reconquista. De afgebeelde (gouden) toren is die van Sevilla en de schepen zijn van de gezamenlijke Cantabrische vloot die de stad innemen. Daarvoor moest wel eerst de flinke ketting over de Rio Guadalquivir worden verbroken. De ketting is onderaan de voorstelling duidelijk te herkennen. Goed gedaan van de fabrikant. Het kleurenplaatje en meer details vind je op de Spaanse Wikipagina .

In Noord-Spanje ligt de provincie Cantabrië (Cantabria). Ingrid was er en zij trof er deze putdeksel aan. De vrolijke blauwe schoenen zijn van medepelgrim Jo Ann. De provincie heeft veel erfgoedverhalen te vertellen en daarom is het een nogal druk plaatje geworden. En dat op zo'n klein gedeelte van de deksel. Kijk beter op deze afbeelding voor alle details. In het bovenste vlak staat de gebroken ketting centraal. Die verwijst naar de verovering van Sevilla door Cantabrische mariniers. We zitten dan in het jaar 1248 en in de tijd van de Reconquista . De mysterieuze tekening in het onderste gedeelte van het wapen verbeeldt de Cantabrische steles , een soort pilaren met symbolen in reliëf. En dan zitten we in de periode van vóór de Romeinen. Wil je alles weten over dit fascinerend wapen? Lees hier dan verder.

Voor de putdeksel-met-stadswapenliefhebber is Baskenland een ware fundgrube. Ingrid maakte deze foto in de stad Portugalete. Klein maar toch duidelijk is een schip op het deksel te herkennen. Een driemaster? Een verklarende tekst heb ik niet kunnen vinden. Bij mijn onderzoekje in de Spaanse Wikipedia werd mij wel duidelijk dat de stad prat gaat op haar geschiedenis als middeleeuwse havenstad. Eerder dan het grote en naburige Bilbao had het toen al handelsrechten. Reden genoeg om een trots schip als stadswapen te voeren.

Iets ten noordoosten van Bilbao ligt de stad Baracaldo (Barakaldo in het Baskisch). Pelgrim Ingrid vond er deze fraai gegoten deksel. Pak snel het gekleurde wapen van deze stad erbij, want het wat is er veel op te zien. Het bovenste vlak toont twee wolven met lammeren in hun bek. Ze staan zorgvuldig opgesteld bij een boom met kruis. Die boom is het wapen van Biskaje. In het vlak rechtsonder (heraldisch linksonder) komen beide wolven nog eens uitvergroot terug. De wolf kennen we nog van het wapen van Bilbao . De twaalf kanonnen in het derde vlak duiden op twaalf bepalende families die geld verdienden met de ijzererts die in deze streek aanwezig is. Heel subtiel hangt er een engelenhoofdje boven het schild. Dat is het kindje Bitoritxa dat een heldenrol speelde tijdens de Spaanse Onafhankelijkheidsoorlog (1808-1814). Beheers je het Spaans? Lees dan alle details op deze Wikipagina .

De Camino del Norte is bezaaid met putdeksels met stadswapens. Ingrid vond deze in Bilbao. Knap gezien van haar want de fabrikant heeft het wapen wel heel klein en slordig afgebeeld.* Pak daarom snel deze gekleurde versie op Wikipedia erbij. Prominent is de Sint Antonbrug te zien. Die verbindt de twee oudste stadsdelen. Aan de voet van de brug staat de Sint Antonkerk. De twee wolven verwijzen naar de naam van de stichter van de stad, Diego López de Haro. López is verwant aan het Latijnse woord lupus (wolf). Lees het hele verhaal op de Engelse Wikipagina . * Een dag later volgde een foto van een iets betere deksel.

En verder gaat de tocht van Ingrid door het Baskenland. Deze putdeksel vond zij in Guernica y Luno of op z'n Baskisch: Gernika-Lumo. Het stadje Guernica is vooral bekend vanwege het verwoestende bombardement in 1937 en het schilderij dat Picasso van deze verschrikking maakte. Maar de kleine stad had als historische hoofdstad van Biskaje daarvoor ook al bekendheid. Onder de Eik van Guernica zwoeren de heren van Biskaje trouw aan hun onderdanen. Inmiddels zouden er nu vier eiken op deze plaats hebben gestaan. De tweede eik werd maar liefst 450 jaar oud en de derde eik overleefde het bombardement van 1937. Lees het hele verhaal op deze wikipagina .

De wandeling van Ingrid duurt voort en dat levert mij aardig wat nieuwe putdeksels op. Dit is de deksel met stadswapen van de Baskische havenstad Donostia-San Sebastián. Van mij had het stadswapen wel wat groter uitgevoerd mogen worden en ook wat minder gestileerd. Het schip stelt een gouden driemaster voor met vier zilveren, bollende zeilen, een fok en drie mastwimpels. In het officiële wapen zijn de golfstrepen nauwkeurig vastgesteld op vijf stuks. De voorstelling op de deksel trekt zich daar weinig van aan. Boven het schip staat de koninklijke kroon. Kijk op Wiki naar de frisse en officiële versie van het wapen en lees hier de hele verklaring.

Ingrid loopt de Camino del Norte en al op haar eerste dag stuit ze op dit fraaie deksel. Het duiden van dit stadswapen valt niet mee. Voor de gemeentelijke website van deze havenstad niet ver van San Sebastian lijkt de geschiedenis van het wapen belangrijker dan de betekenis. Zelfs AI helpt mij nauwelijks en wijst op de maritieme functie van deze stad. Duh. Kijk op deze pagina  en je ziet een mooi gekleurd plaatje en - heel duidelijk - twee zeemeerminnen die het schild dragen. Deze twee dames ontbreken op het deksel.