Putdeksels met stadswapens

Bert vond deze deksel in de Franse havenstad Saint-Malo. Het is een maaksel van de China North Industries Group Corporation, kortgezegd Norinco, een gigantisch groot Chinees staatsbedrijf. Norinco maakte een duidelijk gegoten deksel voor Saint-Malo. Er is van alles op te zien, zelfs meer dan op het wapen dat de stad nu voert . Het valhek staat symbool voor de versterkte stad. De hermelijn met de wapperdende sjaal die op het hek loopt, is een verwijzing naar Bretagne. Kijk maar eens op het wapen van het oude hertogdom Bretagne , daar zie je hermelijnstaartjes. In de heraldiek heeft (de) hermelijn een bijzondere betekenis. Ook met de spreuk Semper Fidelis betoont de stad nog steeds trouw aan Bretagne. De geketende honden die het schild vasthouden, zijn van latere tijd. De doggen bewaakten de stranden van Saint-Malo. Dat er heraldisch nogal wat aan te merken is op dit wapen lees je op de Franse Wikipedia .

Trots presenteer ik mijn 250ste putdeksel met stadswapen op deze site. En wat voor eentje! Jan (van het werk) vond deze schoonheid in de Litouwse stad Kaunas. Zien we hier een stier, een os of zelfs een oeros? Ik heb er verschillende bronnen op nageslagen, natuurlijk Wiki's in verschillende talen en HotW . Uiteindelijk kwam ik uit bij een collega blogger  uit Litouwen en die houdt het op een stier. Dit dier staat voor kracht, eer en edelmoedigheid. Alleen de edelen mochten erop jagen. Het kruis tussen zijn hoorns vindt zijn oorsprong in de Duitse gemeenschap in de stad en veranderde gaandeweg van ridderkruis naar Latijns kruis. In de Sovjetperiode werd het kruis weggelaten en transformeerde de stier in een wisent. Raimondas Miknevičius mocht in 1993 het nieuwe wapen ontwerpen.

Michel is op het Zweedse eiland Gotland en schoot daar deze foto van een putdeksel met het gemeente- of eilandwapen. Het ram met één opgetrokken poot dat heel behendig een banier vasthoudt, is sinds halverwege de zestiende eeuw het wapen van Gotland. Het dier kijkt hier naar rechts (heraldisch links), omgekeerd van het echte plaatje . Hoofdstad Visby heeft een vergelijkbaar wapen, al is de ram daar een lam, zelfs het Lam Gods.

Ik had het niet verwacht op een boerenweg niet ver van Kalkar. Vanuit mijn ooghoeken viel mij een bijzondere deksel op. Het bleek er eentje met het wapen van de Duitse deelstaat Nordrhein-Westfalen. Met het noemen van deze naam hebben we al twee van de drie wapenelementen benoemd. Het paard is het Saksenros en dat verwijst naar Westfalen, in naar het noordoostelijk gedeelte van de deelstaat. In het vlak daarnaast is de Rijn afgebeeld, uiteraard verwijzend naar het Rijnlandse deel in het westen. Onderaan staat een roos als herinnering aan het huis van Lippe en dan zitten we aan de meest oostelijke kant van de deelstaat. Alles staat uitvoerig beschreven op deze eigen wikipagina .

Erik stuurde deze deksel op maar vroeg zich af hij wel geldig is; er staat namelijk geen plaatsnaam op. Geen probleem Erik, hij telt. Wel mogen bij een volgende inzending de schoenen iets dichter bij de dekselrand worden geplaatst. Veel valt er niet te zeggen over deze voorstelling. Het is een hert, enigszins gestileerd weergegeven.  In kleur  is het dier mooi in goud op een blauw schild gezet. In de heraldiek wordt deze kleurcombinatie rijkskleuren genoemd. Nog zo'n heraldisch dingetje: het hert springt naar links (!) en dat schijnt uitzonderlijk te zijn.

Hofleverancier Henk bezocht de Oostenrijkse stad Graz. Hij hield halt bij deze deksel en plaatste zijn linkerschoen erbij. Van een afstandje lijkt de stadsdienst van Graz een leeuw op de deksel te hebben gezet. Maar de Duitse wiki wijst ons de juiste weg. Afgebeeld is een panter of luipaard. Opvallend zijn de vlammen uit zijn bek, maar vooral de vlammen uit de lichaamsopeningen tussen heupen en navel trokken mijn aandacht.

Jos vond deze deksel in de Poolse stad Lublin. Hij vroeg zijn familie om er een vrolijk schoenen- en sandalenfestijn van te maken. Wat een leuk idee! De geit (of bok?) is het symbool van Lublin. Volgens de legende redde het dier vele weeskinderen uit de handen van de Tartaren die de stad aanvielen. De geit en de wijnrank verwijzen volgens Heraldry of the World ook naar de attributen van Venus, godin van de liefde, schoonheid en vruchtbaarheid.

Iets ten noordoosten van Bilbao ligt de stad Baracaldo (Barakaldo in het Baskisch). Pelgrim Ingrid vond er deze fraai gegoten deksel. Pak snel het gekleurde wapen van deze stad erbij, want het wat is er veel op te zien. Het bovenste vlak toont twee wolven met lammeren in hun bek. Ze staan zorgvuldig opgesteld bij een boom met kruis. Die boom is het wapen van Biskaje. In het vlak rechtsonder (heraldisch linksonder) komen beide wolven nog eens uitvergroot terug. De wolf kennen we nog van het wapen van Bilbao . De twaalf kanonnen in het derde vlak duiden op twaalf bepalende families die geld verdienden met de ijzererts die in deze streek aanwezig is. Heel subtiel hangt er een engelenhoofdje boven het schild. Dat is het kindje Bitoritxa dat een heldenrol speelde tijdens de Spaanse Onafhankelijkheidsoorlog (1808-1814). Beheers je het Spaans? Lees dan alle details op deze Wikipagina .

Ik wist dat Boxmeer deze deksel heeft en daarom nam ik gisteren eindelijk eens afslag 6 van de A73 om er een foto van te maken. Sinds 2022 behoort Boxmeer tot de gemeente Land van Cuijk, daarvoor was het een zelfstandige gemeente die dit wapen voerde. Overigens in verschillende varianten maar steeds met een bok erop. De bok verwijst naar Jan Bok, de eerste vrije heer van Boxmeer. Een fraai voorbeeld van een sprekend wapen. Met een van de poten van deze bok is nog wel wat aan de hand. Benieuwd wat? Lees dan hier verder.

Gelukkig is Rons vakantie in MeckPomm nog niet voorbij want hij vindt er fraaie putdeksels. Deze komt uit Waren, een stadje gelegen aan een flink meer, de Müritz. Jammer dat putdeksels niet in kleur zijn, want dan zag je hier een wel heel bijzonder  fraai en bont samenstelsel van symbolen. Duidelijk te herkennen is een ronde muur met twee uit de kluiten gewassen zijtorens en een open poort. Dat ensemble staat symbool voor het feit dat Waren een serieus versterkte stad is met marktrechten. Net zo prominent aanwezig is de halve stier, met - goed kijken - een kroontje op zijn kop. Die stier en de pothelm met pauwenveer daarboven verwijzen naar leden van de heerlijkheid Werle, waartoe Waren lange tijd behoorde. Helemaal onderaan zijn de golven van de Binnenmüritz ingegraveerd.

Deze putdeksel met het wapen van de gemeente Zaanstad kreeg ik van Lucas. Met gevaar voor eigen leven begaf hij zich op de openbare weg in Zaandam en zette het deksel op de foto. De gemeente Zaanstad is een fusiegemeente uit 1974. De oude gemeenten voerden bijna allemaal leeuwen in hun wapen en daarom komen die gekwartierd terug op het Zaanstadse wapenschild. Meer bijzonder zijn de twee walvissen die het schild vasthouden. De walvis herinnert aan de walvisbusiness in de Zaanstreek in de 17e en 18e eeuw. Meer info vind je op deze speciale wikipagina .

Een dekseltje met het gemeentewapen van Store Heddinge werd mij toegestuurd door Ron. De deksel werd gevonden en gefotografeerd in Lund, iets ten zuiden van het stadje Store Heddinge aan de Seelandse kust in Denemarken. De verschillende figuren zijn niet heel duidelijk ingegraveerd, maar Wiki wijst ons op een ster, een bok en een maan, alle boven een klooster (?) gepositioneerd.

Van Ron kreeg ik deze putdeksel uit Faxe of Fakse. Faxe? Dat ligt in de Deense regio Seeland en de oudere Ajax-fan weet misschien dat de legendarische Jesper Olsen er is geboren. Bierdrinkers kennen het stadje van de gelijknamige bierbrouwerij. Het afgebeelde wapen is van de gemeente (Kommune) Faxe. We zien twee paarden, in het echt in zwart en wit. De verdere betekenis of achtergrond is me onduidelijk.

Ik ben blij met elke Italiaanse deksel want heel populair is de wapendeksel niet in dat land. Deze kreeg ik van Chris. Op de deksel staat een klein en wat onbeholpen paard afgebeeld. Zoek je het wapen hier op, dan zie je een vlammend, steigerend paard met de staart zwiepend naar boven.

Op de eerste dag van het nieuwe jaar 2020 trof Ron deze putdeksel aan, ergens in de gemeente Heerde. De overschoenen die hij bij zijn fietstocht in januari nog nodig had, mocht ik achterwege laten toen ik in mei van dat jaar een deksel uit dezelfde serie vond. Het wapenschild van de gemeente Heerde kent vier vlakken. Bovenaan staan twee schapenkoppen afgebeeld, heraldisch rechtsonder een ploeg en heraldisch linksonder een ossenkop. Het is de samensteller van het wapen goed gelukt om de oude bronnen van inkomsten van deze gemeente symbolisch weer te geven: schapenhouderij, akkerbouw en veeteelt.

De stevige bergschoenen zijn van Mark. Hij vond tijdens zijn wandeling in de Noorse bergen en dalen deze prachtige putdeksel, ergens in de gemeente Dovre. Veel valt er niet te zeggen over de voorstelling op het deksel. Centraal staat het wapen van de gemeente ingegraveerd: een wat koddige muskusos. In de kleurenversie  van het wapen is de os diepzwart en zijn de horens geel. Ook voor de firma Ulefos was het eenvoudige wapen geen echte uitdaging en draaide daarom nog een sierlijke slinger om het beest.

Frank was in de hoofdstad van Zwitserland en vond daar deze putdeksel. Mijn eerste Zwitserse deksel. De stevige Bernse beer valt jammer genoeg wat weg op het deksel. Daardoor is één piepklein detail niet te zien: de penis. De stad Bern heeft een zogenaamd sprekend wapen: Bern klinkt in al die Zwitserse dialecten als beer. Natuurlijk is er ook een legende. Bij de eerste jacht in het stichtingsgebied van Bern was de beer het eerste slachtoffer. Wikipedia heeft een hele pagina voor het stadswapen van Bern bestemd. Op die pagina lees je nog een bijzonder leuke anekdote over dat ontbrekende piepkleine detail.

Waar ik deze deksel vond weet ik niet meer precies. Volgens mij in Bad Bentheim. Zo’n deksel past ook wel in de vele klinkerstraten van dit mooie stadje aan de A1, net over de grens bij Oldenzaal. Deelstaat Niedersachsen voert natuurlijk een Saksisch paard als wapen. Het paard springt, zo heet dat in de heraldiek. Dat de Nedersaksen trots zijn op hun paard lees je op de Duitse Wikipediapagina over deze noordoostelijke deelstaat van Duitsland.