Putdeksels met stadswapen

Het is de eerste bijdrage van Henk aan deze verzameling en daarom is het hem vergeven dat hij zijn schoenen niet op de rand van deze mooie deksel heeft gezet. Ik ben erg blij met zijn deksel uit de Tsjechische stad Nové Město nad Metují, of in het Duits Neustadt an der Mettau . Heraldry of the World en ook de Duitse wikipagina laten mij dit keer in de steek bij de verklaring van het stadswapen. Diep in de krochten van Google Books vond ik gelukkig een beschrijving van het stadswapen. De afgebeelde muur met toren en geopende poort verwijzen naar de stadsmuur die aan het begin van de zestiende eeuw bij de stichting van de stad werd gebouwd. Boven de poort hangt het wapen van de stichter: Johan Ernst von Kácow , behorend tot de Boheemse adel. Naschrift 25 juni 2024: die ontbrekende schoen op zijn eerste bijdrage zat Henk niet lekker. Hij vroeg zijn Tsjechische vrienden voor een nieuwe foto. Zo heeft ook Nové Město nad Metují nu een volwaardige plaats op dit blog.  

Wat een geluk dat René vorig jaar bij de putdekselpresentatie was. Hij heeft goed opgelet want zijn eerste inzending voor mijn verzameling is in alle opzichten meteen raak. De figuur op de deksel is meteen te herkennen als de heilige Martinus van Tours. Hier is hij afgebeeld als Romeinse soldaat. Aan de voeten van zijn paard knielt een bedelaar. Met zijn zwaard snijdt Martinus zijn mantel in tweeën en schenkt een helft aan de bedelaar. Boven het paardenhoofd hangt heel subtiel het Mainzer Rad . Op de Duitse wikipagina zijn alle mooie kleuren van dit stadswapen te bewonderen.

De studiereizen van Jan zorgen voor een ware schat aan Duitse putdeksels. Aan de vooravond van het EK-voetbal in Duitsland vond hij deze deksel in het stadje Rastatt in de deelstaat Baden-Württemberg. De deftige schoenen zijn van Jan, de gympen van zijn studievrienden. De dwarsbalk aan de linkerkant (heraldisch rechts) van het wapenschild verwijst naar het vroegere markgraafschap Baden. Heel opvallend is het vreemde symbool aan de rechterkant. Het stelt een Weinleiter voor, een ding waarvoor we in het Nederlands geen woord lijken te hebben. De Weinleiter hoort helemaal bij de wijncultuur in deze streek. Met deze ladders werden de zware wijntonnen verplaatst. Volgens de wikipagina werd het object door de lokale bevolking ook Raste genoemd en omdat dat woord lijkt op Rastatte is er sprake van een sprekend wapen.

Een fietsweekendje Midden-Limburg leverde mij deze putdeksel van de gemeente Roerdalen op. Ik vond de deksel in Herkenbosch. De deksel toont heraldische elementen van de twee gemeenten die in 1993 de naam Roerdalen aannamen. De dubbelstaartige leeuw is de Wassenbergse leeuw en werd ingebracht door de voormalige gemeente Melick en Herkenbosch. (Jammer dat van het oude wapen van die gemeente de hark niet is overgenomen. Op deze wikisite zie je hem nog.) Vlodrop is leverancier van de drie strepen en de lelie. Die verwijzen naar de familie Van Vlodrop. Het wapenschild wordt vastgehouden door een leeuw die mij wat kolderiek aandoet. In 2007 werd de gemeente nog eens uitgebreid met de dorpen van gemeente Ambt Montfoort; die dorpen hebben niets meer aan het wapen toegevoegd. Extra interessant is dat een deel van deze dorpen historisch bij Gelre hoorde en een ander deel bij Gulik. Een lastig maar boeiend deksel daar in Midden-Limburg.

Ludwigshafen - am Rhein hoor je daarbij te zeggen - schijnt een van de lelijkste steden van Duitsland te zijn. Jan was er op excursie en vond er deze no-nonsense putdeksel. Het afgebeelde anker duidt natuurlijk op de scheepvaart over de Rijn. De Duitse Wikipagina zegt het heel mooi:  Der Anker als Symbol der Schifffahrt soll die Stadt am Rheinhafen versinnbildlichen . Het anker op het deksel is nogal gestileerd en past goed bij de industriële stad Ludwigshafen...am Rhein.

De vier flinke stampers zijn van Jan en zijn studiegenoten, het dekselwapen is van deelstaat Rijnland-Palts. Zij vonden deze deksel op de Dag van de Arbeid aan de voet van het imposante  Slot Hambach . Op de deksel zijn de heraldische wapens te zien van de drie grondleggers van deze deelstaat die in 1946 werd gesticht. Het Sint Joris-kruis komt van het keurvorstendom Trier, de leeuw verwijst naar het keurvorstendom Palts en het kenmerkende Mainzer Rad werd ingezonden door het keurvorstendom Mainz. De Duitse Wikipedia heeft een erg uitgebreid artikel voor dit Landeswappen von Rheinland-Pfalz ingeruimd.

Op de verder erg vervelende Johannes-Girmes-Strasse bij Grefrath vond ik deze verse putdeksel. Dat was om precies te zijn ter hoogte van het Heimatmuseum in het dorpje Oedt. De gemeente Grefrath bestaat uit het grote Grefrath en het kleine Oedt. Bij de samenvoeging in 1970 werden de mooie oude heraldieke wapens ingeruild voor deze eenvoudige maar ook wel chique lelie. Die lelie verwijst naar de oeroude adelijke familie von Greverode. De mooie kleuren zilver en goud in het wapenschild zijn natuurlijk niet op het deksel te zien maar wel te bewonderen op deze Wikipagina .