Putdeksels met stadswapens

Chris vond deze geweldig mooie deksel in de Altstadt van München. Het excellente voetenwerk maakt het plaatje helemaal af. Het is een topstuk in de collectie.  Het gaat hier om een sprekend wapen bij uitstek. De Mönch (monnik) roept zijn eigen 'naam' en wijst naar de stad. Bewonder de mooie kleuren van het stadswapen via deze link en lees daar ook een aardig weetje over de Münchener Kindl.

Een foto van eigen makelij. Plaats van handeling: Jönköping in Zweden.  Het stadswapen bestaat uit een traditionele stadsmuur met poort en torens, dit allemaal op een golvende schildvoet gezet. Als je in deze stad bent geweest, snap je dat het wapen zo bijzonder klein op de deksel is gezet. Van een ommuurde stad of zelfs de latere vestingwerken is namelijk niets meer te herkennen. De gele markering is niet van mij maar vast van een collega dekselverzamelaar.

Bij een oprit aan de Strandweg in Travemünde vond ik deze verweerde deksel met het wapen van deelstaat Sleeswijk-Holstein. De huidige deelstaat Schleswig-Holstein bestaat vanaf 1946, maar beide landsdelen zijn al sinds de middeleeuwen meer of minder aan elkaar verbonden. Heraldisch rechts is het wapen van Sleeswijk en stelt twee leeuwen voor. Holstein is vertegenwoordigd door het netelblad. Goed zien en verder lezen doe je op deze uitgebreide Wikipediapagina .

Ik had het niet verwacht op een boerenweg niet ver van Kalkar. Vanuit mijn ooghoeken viel mij een bijzondere deksel op. Het bleek er eentje met het wapen van de Duitse deelstaat Nordrhein-Westfalen. Met het noemen van deze naam hebben we al twee van de drie wapenelementen benoemd. Het paard is het Saksenros en dat verwijst naar Westfalen, in naar het noordoostelijk gedeelte van de deelstaat. In het vlak daarnaast is de Rijn afgebeeld, uiteraard verwijzend naar het Rijnlandse deel in het westen. Onderaan staat een roos als herinnering aan het huis van Lippe en dan zitten we aan de meest oostelijke kant van de deelstaat. Alles staat uitvoerig beschreven op deze eigen wikipagina .

Erik stuurde deze deksel op maar vroeg zich af hij wel geldig is; er staat namelijk geen plaatsnaam op. Geen probleem Erik, hij telt. Wel mogen bij een volgende inzending de schoenen iets dichter bij de dekselrand worden geplaatst. Veel valt er niet te zeggen over deze voorstelling. Het is een hert, enigszins gestileerd weergegeven.  In kleur  is het dier mooi in goud op een blauw schild gezet. In de heraldiek wordt deze kleurcombinatie rijkskleuren genoemd. Nog zo'n heraldisch dingetje: het hert springt naar links (!) en dat schijnt uitzonderlijk te zijn.

Op de foto zien we de inmiddels bekende schoen van Henk op de putdeksel van Stadt Hameln. De deksel behoort nu al tot mijn favorieten. En dat niet vanwege Rob de Nijs of Loeki Knol. Ik haal snel de Duitse Wikipedia erbij en zie daar ook de heldere kleuren blauw-wit-rood van het wapen. Het bovenste gedeelte verbeeldt de Munsterkerk Sint-Bonifatius . Het onderste gedeelte vind ik interessanter. De molensteen verwijst naar de handel in molenstenen en naar het feit dat de stad zetel was van een rechtbank die speciaal bedoeld was voor de molenrechten. En dat terwijl de stad toch vooral bekend is vanwege...juist.

Henk bezocht het  9. Internationales Volkswagen Veteranentreffen in Hessisch Oldendorf. Behalve Kevers zag hij in dit Nedersaksisch stadje ook een prachtige deksel. Het is best een mooi wapen, dat van Hessisch Oldendorf, maar de verklaring is wat saai. Het netelblad komt van de graven van Schaumburg en de drie sterren van het vorstendom Sternberg dat door de graven van Schaumburg in 1377 werd verworven. Dan nog over dat merkwaardige voorvoegsel Hessisch voor de naam van deze Nedersaksische stad. Omdat er meer plaatsen waren die Oldendorf heetten, werd in 1905 Hessisch aan de naam toegevoegd. Op dat moment lag de stad in een exclave van de Pruisische provincie Hessen-Nassau. En zo is het toch nog een heel boeiende deksel.

En ineens vloog mijn eerste Turkse putdeksel in mijn mailbox. Rien stuurde hem vanuit Trabzon. Dit is misschien geen klassiek wapen maar toch zeker wel het logo van de agglomeratie Trabzon of op z'n Turks: Trabzon Büyükşehir Belediyesi. Een boot en golven, het is duidelijk dat de stad Trabzon aan de zee ligt. En dat doet het al sinds de achtste eeuw voor Christus. Het jaar 1868 verwijst naar de indeling van de oude stad in een nieuwe gemeentelijke setting.

Deze deksel uit Meran of Merano is ongetwijfeld een van de meest spetterende exemplaren uit mijn collectie. Henk was de gelukkig vinder. Het wapen van deze Zuid-Tiroolse stad bestaat uit twee onderdelen. Ten eerste is er die ongekroonde adelaar met vleugels die in een driepuntige vorm uitlopen. Voor de fraaie kleuren van deze vogel moet je beslist het wapen op deze Wikipagina erbij pakken. De adelaar verwijst naar het graafschap Tirol waaronder Meran viel. Het tweede onderdeel van het wapen wordt gevormd door de stevige stadsmuur met drie poortopeningen, een verwijzing naar de zelfstandigheid van deze stad. Dat er in de jaren 1930 flink met het wapen is gerommeld lees je op de hierboven aangehaalde Duitse Wikipediapagina.

Henk verblijft nog steeds in regenachtig Italië. In Bolzano kwam hij oog in oog te staan met deze putdeksel. Het wapen is eenvoudig maar stijlvol. De banen wit-rood-wit (omgekeerd van het banenpatroon van het Oostenrijks wapen) zijn op de putdeksel niet te zien. Wel duidelijk te zien is de zespuntige ster. Die verwijst naar Maria, naamgeefster van de kathedraal van deze Noord-Italiaanse stad. Dat men in Bozen ook Duitstalig is, is goed te zien op deze deksel.

Weer een dekselfoto van Henk. Nu was hij in de Italiaanse stad Padua of Padova. Padua is bekend als de stad van Antonius. Antonius van Padua welteverstaan en niet Antonius-Abt want dan was er vast een varken op de putdeksel afgebeeld. Het stadswapen van Padua is niet anders dan een eenvoudig rood kruis op een zilveren schild. De kroon die erboven hangt heeft acht bloemknoppen, maar je ziet er maar vijf. Je kunt wel zeggen dat de Italianen er een lekker drukke deksel van hebben gemaakt, met naast het stadswapen het logo van de fabrikant.

Deze blikkerende goudkleurige putdeksel uit Maribor is niet te missen. En dat deed Henk dus ook niet. De tweede Sloveense putdeksel in mijn collectie laat een traditionele stadsmuur met poorten en torens zien. Opvallend is natuurlijk de duif die in een duikvlucht richting de stadspoort gaat. Die duif staat symbool voor de Heilige Geest. Toen Jezus door Johannes werd gedoopt daalde de Heilige Geest in de gedaante van een duif op Hem neer (Lucas 3:22). Johannes de Doper is naamgever van de kathedraal van Maribor en vandaar deze indirecte vermelding op de deksel. Wijsheid verkregen van Heraldry of the World .

Dit is heel bijzonder: een putdeksel met het landswapen. Jan vond deze deksel in Bazel. De gifgroene veter van zijn metgezel fleurt de grijze massa nog een heel klein beetje op. Het Zwitserse wapen (wit kruis op een rood vlak) is afgeleid van dat van het kanton Schwyz. Dat kanton is een van de grondleggers van het eedgenootschap dat heeft geleid tot de huidige bondsstaat Zwitserland. Wikipedia weet nog te melden dat het wapen ook bekend is van het Zwitserse zakmes.

Hofleverancier Henk bezocht de Oostenrijkse stad Graz. Hij hield halt bij deze deksel en plaatste zijn linkerschoen erbij. Van een afstandje lijkt de stadsdienst van Graz een leeuw op de deksel te hebben gezet. Maar de Duitse wiki wijst ons de juiste weg. Afgebeeld is een panter of luipaard. Opvallend zijn de vlammen uit zijn bek, maar vooral de vlammen uit de lichaamsopeningen tussen heupen en navel trokken mijn aandacht.

Henk bezorgde mij deze deksel uit de Beierse stad Regensburg. De compositie is volmaakt en het stadswapen fraai. De twee sleutels wijzen op de schutspatroon van de stad Regensburg, de heilige Petrus. Sint Petrus is een populaire heilige getuige dit blog. Van alle 219 deksels die nu zijn beschreven, verwijzen er al acht naar deze apostel. Hoe dat zit met die beide sleutels lees je bijvoorbeeld in  deze encyclopedie van KRO-NCRV.

Eindelijk weer eens een eigen vondst. Op de route van Hamburg naar Lübeck fietste ik door het stadje Bad Oldesloe. Meteen te herkennen is Sint Petrus met zijn sleutel. De kartelige rand om de heiligman doet wat merkwaardig aan. Het is het brandnetelblad op het wapen van Holstein.

De sandalen zijn van Ernie en van zus. Die trekken door Extremadura en in de stad Cáceres maakten ze deze foto van de plaatselijke putdeksel. Heraldisch rechts is een kasteel te onderscheiden, eentje met drie kantelen. De leeuw aan de andere kant van het schild verwijst naar het koninkrijk Léon. In het jaar 1229 werd de stad door koning Alfons IX van Léon veroverd.

Aha, eindelijk weer eens een Zweedse putdeksel. Bert vond hem in Kungshamn en die vissersplaats ligt zo'n 130 kilometer ten noorden van Gotenburg. Kungshamn maakt onderdeel uit van de gemeente Sotenäs. Die gemeente bestaat sinds 1974 en voerde even later een nieuw, eigen wapen in. Te zien is een platvis met de kop schuin naar beneden. Volgens de Zweedse Wiki is het wapen gebaseerd op een laatachttiende-eeuwse zegel uit deze contreien.

Ernie liep met haar zus in de Spaanse stad Zamora en vond daar deze mooie deksel. Hulde voor de compositie met schoen en sandaal. Naast de koningskroon bovenop, bestaat het stadswapen van Zamora uit twee kenmerkende plaatjes. Rechts is een brug met torens te zien. De brug ligt over rivier de Duero en lijkt hier vier bogen te hebben. Hé, op het officiële wapen zijn twee bogen afgebeeld. Bij het bekijken van het wapen op de Wikipagina heb je meteen een betere voorstelling van het plaatje aan de linkerkant. Het is de geharnaste arm van de lokale held Viriatus met de rood-groene stadsbanier in de hand. Viriatus leidde in de tweede eeuw voor Christus opstanden tegen de Romeinen.

In het stadje San Pedro del Pinatar hield Chris halt bij deze putdeksel. Hij maakte geheel volgens de regels een foto en stuurde hem op. Heraldisch rechts is een dennenboom te zien waarboven een sterretje hangt. De stad dankt zijn naam  aan het uitgestrekt bosgebied met veel dennenbomen ( pino ) dat hier vroeger lag. Aan de andere kant van het schild een zeventiende-eeuwse uitkijktoren ( wijsheid van Wikipedia ), gelegen aan de rand van de Middellandse Zee.