Putdeksels met stadswapen

Dit is heel bijzonder: een putdeksel met het landswapen. Jan vond deze deksel in Bazel. De gifgroene veter van zijn metgezel fleurt de grijze massa nog een heel klein beetje op. Het Zwitserse wapen (wit kruis op een rood vlak) is afgeleid van dat van het kanton Schwyz. Dat kanton is een van de grondleggers van het eedgenootschap dat heeft geleid tot de huidige bondsstaat Zwitserland. Wikipedia weet nog te melden dat het wapen ook bekend is van het Zwitserse zakmes.

Hofleverancier Henk bezocht de Oostenrijkse stad Graz. Hij hield halt bij deze deksel en plaatste zijn linkerschoen erbij. Van een afstandje lijkt de stadsdienst van Graz een leeuw op de deksel te hebben gezet. Maar de Duitse wiki wijst ons de juiste weg. Afgebeeld is een panter of luipaard. Opvallend zijn de vlammen uit zijn bek, maar vooral de vlammen uit de lichaamsopeningen tussen heupen en navel trokken mijn aandacht.

Henk bezorgde mij deze deksel uit de Beierse stad Regensburg. De compositie is volmaakt en het stadswapen fraai. De twee sleutels wijzen op de schutspatroon van de stad Regensburg, de heilige Petrus. Sint Petrus is een populaire heilige getuige dit blog. Van alle 219 deksels die nu zijn beschreven, verwijzen er al acht naar deze apostel. Hoe dat zit met die beide sleutels lees je bijvoorbeeld in  deze encyclopedie van KRO-NCRV.

Eindelijk weer eens een eigen vondst. Op de route van Hamburg naar Lübeck fietste ik door het stadje Bad Oldesloe. Meteen te herkennen is Sint Petrus met zijn sleutel. De kartelige rand om de heiligman doet wat merkwaardig aan. Het is het brandnetelblad op het wapen van Holstein.

De sandalen zijn van Ernie en van zus. Die trekken door Extremadura en in de stad Cáceres maakten ze deze foto van de plaatselijke putdeksel. Heraldisch rechts is een kasteel te onderscheiden, eentje met drie kantelen. De leeuw aan de andere kant van het schild verwijst naar het koninkrijk Léon. In het jaar 1229 werd de stad door koning Alfons IX van Léon veroverd.

Aha, eindelijk weer eens een Zweedse putdeksel. Bert vond hem in Kungshamn en die vissersplaats ligt zo'n 130 kilometer ten noorden van Gotenburg. Kungshamn maakt onderdeel uit van de gemeente Sotenäs. Die gemeente bestaat sinds 1974 en voerde even later een nieuw, eigen wapen in. Te zien is een platvis met de kop schuin naar beneden. Volgens de Zweedse Wiki is het wapen gebaseerd op een laatachttiende-eeuwse zegel uit deze contreien.

Ernie liep met haar zus in de Spaanse stad Zamora en vond daar deze mooie deksel. Hulde voor de compositie met schoen en sandaal. Naast de koningskroon bovenop, bestaat het stadswapen van Zamora uit twee kenmerkende plaatjes. Rechts is een brug met torens te zien. De brug ligt over rivier de Duero en lijkt hier vier bogen te hebben. Hé, op het officiële wapen zijn twee bogen afgebeeld. Bij het bekijken van het wapen op de Wikipagina heb je meteen een betere voorstelling van het plaatje aan de linkerkant. Het is de geharnaste arm van de lokale held Viriatus met de rood-groene stadsbanier in de hand. Viriatus leidde in de tweede eeuw voor Christus opstanden tegen de Romeinen.

In het stadje San Pedro del Pinatar hield Chris halt bij deze putdeksel. Hij maakte geheel volgens de regels een foto en stuurde hem op. Heraldisch rechts is een dennenboom te zien waarboven een sterretje hangt. De stad dankt zijn naam  aan het uitgestrekt bosgebied met veel dennenbomen ( pino ) dat hier vroeger lag. Aan de andere kant van het schild een zeventiende-eeuwse uitkijktoren ( wijsheid van Wikipedia ), gelegen aan de rand van de Middellandse Zee.

Ron was in Apulië, de meest oostelijke regio van Italië. In Alberobello zag hij deze putdeksel. De linker afbeelding op deze grote deksel is het wapen van Alberobello. Jammer dat de gemeentewerken gekozen hebben voor zo'n klein plaatje want het stadje heeft een fraai wapen . De naam Alberobello verwijst naar de eikenbossen die het gebied ooit domineerden. Vandaar de trotse eik centraal op het wapen. De ridder is Ferdinand IV van Bourbon die Alberobello bevrijdt van de tirannieke graaf van Conversano ( bron ). Op het plaatje aan de rechterkant is het fasces-symbool te zien, bekend uit de fascistische tijd en waarschijnlijk als logo gebruikt door gieterij Fonderia delle Cure uit Florence.

Jo Ann was vorig jaar de reisgezel van Ingrid en van haar leerde zij de kunst van het fotograferen van putdeksels-met-stadswapen. In Salamanca maakte zij deze volmaakte foto. Deze Spaanse stad heeft een prachtig wapen. Pak snel deze kleurenafbeelding erbij. Meteen valt op dat de schilddelen in het officiële stadswapen en die op de putdeksel omgekeerd zijn. Mogelijk staat op de deksel nog een oude versie afgebeeld. De symbolen in het rechter schildvlak op de foto zijn het leukst om te benoemen. Onderaan de bekende Romeinse brug over rivier de Tormes. Op die brug staat een stier, op het wapen nogal indrukwekkend maar in het echt zwaar gehavend. Naast de stier staat een vijgenboom. Die wijst op de vruchtbare grond rond de stad en het agrarische karakter. De overige emblemata verwijzen allemaal naar de koninklijke status van deze stad.

Mogelijk dat Harm-Jan flink verrast was en dat daarom de schoenen wat ver van de rand staan, maar wat geeft het. Ik ben blij met deze bijzondere putdeksel uit Sevilla. De deksel is een bijzonder exemplaar in mijn collectie om twee redenen. Het is een deksel die de een put afsluit voor de openbare verlichting en niet voor het riool. Daarnaast staat er maar een deel van het stadswapen op de deksel afgebeeld. Dat is slim gedaan door de Dienst Openbare Werken want het stadswapen van Sevilla is heel erg rijk met figuurtjes. Gekozen is om alleen het stadsmotto te tonen. Dat motto is verstopt in een rebus met daarin ook een kenmerkende knot wol. Eenmaal opgelost en vertaald naar het Nederlands staat er Zij heeft mij niet verlaten . Wie wie niet heeft verlaten lees je op de Wikipagina.

Chris zorgde voor mijn twintigste Spaanse putdeksel en daarmee is dit land sterk vertegenwoordigd op mijn putdekselblog. Vanuit Mérida stuurde Chris dit wat afgesleten exemplaar op. Het onderste gedeelte van de voorstelling is een muur met poort, vermoedelijk de Romeinse stadspoort . Heel goed kijken en je leest net boven de deuren de oude benaming van de stad: Emerita Augusta, en dat betekent zoveel als een stad voor veteranen in de tijd van keizer Augustus . Het bovenste deel van het wapen is een boog met zeven kantelen. Op de deksel lijkt die boog eerder een tandwiel, maar op het officiële wapen zijn muur, boog en stadsnaam veel beter én in kleur te zien.

Deze keurig gepositioneerde schoenen net over de rand van de putdeksel zijn van Chris. Hij stuurde de stadswapendeksel van Ávila op. Afgebeeld is de kathedraal van de stad die gebouwd is tegen de schitterende middeleeuwse stadsmuur. Nauwelijks te zien is het mensje dat in de apsis van de kathedraal staat; dat is koning Alfons VII met een rijksappel in zijn ene en een zwaard in zijn andere hand. Rondom het motto van deze trotse stad: "Ávila van de koning, van de getrouwen en van de ridders". Bekijk het plaatje hier in kleur en lees de verklaring op de Spaanse Wiki .

Jos leverde weer een foto in met prachtig schoenenspel. Tussen al die kleurrijke stappers op de putdeksel staat het stadswapen van Thionville afgebeeld. Veel hoeft er niet verteld te worden over het stadswapen van deze Noord-Franse stad. Volgens de Duitse Wikipedia  draagt de stad al sinds de dertiende eeuw een wapen met de drie muurtorens. Dit model - in kleur goud op een blauw veld - dateert van 1430.

Stein was in Hejlsminde, een klein kustplaatsje aan de Kleine Belt en niet ver van Christiansfeld. Zij vond er deze deksel met het wapen van laatstgenoemd stadje. Tot 2007 was Christiansfeld nog een eigen gemeente, nu is het onderdeel van Kolding Kommune. Christiansfeld werd in 1773 opgericht als een hernhutterskolonie en vanwege dit feit staat het op de UNESCO-werelderfgoedlijst . Volgens de Kolding Wiki staat er op het wapen een put afgebeeld, geflankeerd door kastanjebomen. Dat moet wel de put zijn die nu nog voor de kerk staat. Jammer dat dit mooie stadswapen op de deksel niet goed uit de verf komt.

Henk deed een unieke vondst. Ergens in Tsjechië zag hij deze deksel met het landswapen van (Republiek) Tsjechië. Het is mijn eerst landsdeksel. Afgebeeld is het kleine landswapen van Tsjechië met de Boheemse leeuw. Het grote landswapen telt  behalve deze leeuw nog enkele adelaars zodat ook de historische regio's Moravië en Silezië zijn vertegenwoordigd. De Boheemse leeuw met dubbele staart staat gedetailleerd beschreven op de Duitse Wiki .

Henks voorliefde voor Oost-Europa levert mij prachtige putdeksels op. In het Poolse grensstadje Kudowa Zdrój stapte hij op deze deksel. Het stadje kent een Duitse geschiedenis. Bad Kudowa heeft daarom een uitgebreide Duitse Wikipediapagina maar een beschrijving van het stadswapen staat er niet bij. Gelukkig heeft  Heraldry of the World  een verklaring: de fontein verwijst naar de spa-functie van de stad en het hart verwijst naar het feit dat hartpatiënten er graag verblijven vanwege het gunstige klimaat en de bosrijke omgeving.

Henk houdt een korte vakantie in Saksen. In  Universitätsstadt Freiberg zag hij deze frisse deksel. Het stadswapen laat een stadsmuur zien met drie torens, verwijzend naar de oude ommuurde stad. De torens en de toegekende kleuren worden nauwkeurig toegelicht op de Duitse Wikipagina . In de poort staat een klimmende leeuw die naar rechts kijkt (heraldisch gezien).

Jan was in provinciehoofdstad Arnhem en stapte daar op deze putdeksel. Het stadswapen toont een dubbelkoppige adelaar. Al in de dertiende eeuw werd die voorstelling in het stadszegel gebruikt. Vermoedelijk is die adelaar afgeleid van het wapen van de invloedrijke familie Van Arnhem. De gebruikelijke naamsverklaring van Arnhem (ik begeef mij op het gevaarlijke terrein van toponymie en druk mij dus voorzichtig uit) is dat het eerst woorddeel Arn verwijst naar het Germaanse arnu dat arend betekent en het tweede woorddeel naar heim (huis of thuis).

Wat Willem 's-avonds naar Heumen bracht, is nog niet duidelijk. Belangrijker is dat hij er deze putdeksel vond. Het wapen van de gemeente Heumen is samengesteld uit de wapens van de vroegere gemeenten Heumen en Overasselt. Van Heumen zijn de vijf hermelijnstaartjes overgenomen (heraldisch rechtsboven). Die verwijzen naar het geslacht Hoemen of Heumen. De kromstaf aan de andere kant van het wapen komt van het wapen van Overasselt en dat is een herinnering aan de monniken van de abdij Saint-Valéry die in Overasselt de Sint-Walrickkapel stichtten.